

رابطه بین پرفشار سیبری و لانینا (La Niña) گرچه مستقیم و خطی نیست ، اما از طریق تغییرات بزرگمقیاس در الگوهای جوی نیمکره شمالی و گردش عمومی جو میتواند تأثیرگذار باشد . در ادامه رابطهی این دو پدیده را از لحاظ علمی بررسی میکنیم :
پرفشار سیبری چیست؟؟؟
پرفشار سیبری یک سامانه فشار بالای بسیار سرد و سنگین است که در پاییز و زمستان بر روی آسیای مرکزی و شمالشرق ایران (عمدتاً روسیه ، مغولستان و شمال ایران) شکل میگیرد.
این توده هوا :
سرد ، خشک و سنگین است.
معمولاً از اواخر پاییز تا اواخر زمستان فعال میشود .
عامل اصلی سرماهای ناگهانی و موجهای سرمای سیبری در ایران و آسیای غربی است.
لانینا چیست؟؟؟
لانینا یکی از فازهای نوسان جنوبی ENSO است که با :
سرد شدن سطح آبهای شرقی و مرکزی اقیانوس آرام استوایی شناخته میشود.
تغییر در الگوهای بارش و دما در مناطق مختلف جهان همراه است.
تأثیر قابل توجهی بر گردش همدیدی جو در سطح جهانی دارد.طبق آخرین خروجی سازمان اقلیم شناسی و اقیانوس شناسی ایالات متحده آمریکا در تمام طول پاییز امسال در بخش های استوایی اقیانوس آرام لانینا یا فاز سرد شاخص اِنسو حاکم است. پدیده لانینا از طریق تاثیر بر اتمسفر موجب تاثیرات عمده ای بر آب و هوای مناطق مختلف جهان از جمله ایران می شود.
رابطه پرفشار سیبری و لانینا چگونه است ؟؟؟
1. تقویت پرفشار سیبری در فاز لانینا:
در بیشتر سالهای لانینا ، آسیای میانه و سیبری سردتر از نرمال میشود. این سرمای بیشتر موجب تقویت و گسترش پرفشار سیبری میشود
همچنین ، گردش واچرخندی قویتری در این منطقه شکل میگیرد که تا غرب آسیا (ازجمله ایران) نیز نفوذ میکند . به همین خاطر پرفشار سیبری بیشتر به سرمای خشک شهرت دارد و حالت آنتی سیکلونی یا ضد سامانه های بارشیست
2. الگوی جوی برونحارهای :
لانینا موجب تقویت الگوی جوی موجی در عرضهای میانی میشود، به طوری که موجهای پرفشار و کمفشار زمستانه در اوراسیا قویتر شکل میگیرند.
این وضعیت میتواند باعث نفوذ بیشتر هوای سرد سیبری به ایران و غرب آسیا شود، بهویژه در فازهای میانی و نهایی زمستان.
3. تضعیف یا تغییر موقعیت جت استریم (جریان جتی):
لانینا گاهی منجر به حرکت جنوبیتر جت قطبی میشود . در نتیجه، نفوذ هوای سرد سیبری به عرضهای پایینتر (مثلاً شمال و شمالشرق ایران) تسهیل میشود.از جمله زمستان خشمگین در استان خراسان رضوی در سال 1386 که ماندگار شد
نتیجهگیری ساده و کاربردی برای ایران :
در سالهای لانینا احتمال موارد زیر بیشتر میشود :
زمستان سردتر از نرمال در شمال ، شمالشرق و شرق ایران .
سرمای ناگهانی و شدیدتر بهویژه از ناحیه پرفشار سیبری .
فعالیت قویتر پرفشار سیبری و نفوذ آن تا خاورمیانه.