علت کاهش بارشها در ایران از ابتدای مهرماه و چشمانداز شکستن بلاک پایدار
وضعیت جوی مهر و اوایل آبان ۱۴۰۴
از ابتدای پاییز ۱۴۰۴ تا کنون، اغلب مناطق کشور، بهویژه استان خراسان رضوی، با کاهش چشمگیر بارش و تداوم هوای گرم و خشک روبهرو بودهاند.بر اساس تحلیل آخرین نقشههای تراز ۵۰۰ میلیبار مدل ECMWF، الگوی پرفشار میانی جو (بلاکینگ) در بخش وسیعی از خاورمیانه حاکم است؛ الگویی که مسیر سامانههای بارشی را از غرب و شمالغرب بهسمت شمالتر (قفقاز و دریای سیاه) منحرف کرده است.
علت تداوم بلاک و پایداری هوا
1. الگوی موجی کند در نیمکره شمالی:جریانات غربی در عرضهای میانی کند شدهاند و موجب ماندگاری طولانی پرفشارها روی ایران شدهاند.
2. فاز فعلی شاخصهای دورپیوندی:شاخصهای NAO و AO تمایل به فاز مثبت دارند و باعث تقویت هوای پایدار در خاورمیانه میشوند. همچنین لانینا در اقیانوس آرام با کاهش نفوذ سامانههای مدیترانهای همراه بوده است.
3. گرمایش بیش از نرمال سطح زمین در شبهجزیره عربستان و فلات ایران:این گرمایش، با تقویت وارونگی و پایداری لایه میانی جو، مانع شکلگیری ابر و بارش میشود.
چشمانداز شکستن بلاک و بازگشت ناپایداریها
بر اساس پیشبینیهای میانمدت مدلهای ECMWF و CFS، تا حدود اواسط آبان ۱۴۰۴ همچنان الگوی پایدار و گرمتر از نرمال ادامه دارد.با این حال، نشانههایی از تضعیف تدریجی بلاک و نفوذ نخستین تراف فعال از سمت مدیترانه در نیمه دوم آبان مشاهده میشود که میتواند آغازگر نخستین موج بارشهای پاییزی در کشور باشد.
جمعبندی اقلیمیار خراسان رضوی
کاهش بارشها نتیجه پایداری بلندمدت پرفشار میانی جو است.
شاخصهای دورپیوندی فعلاً به نفع پایداریاند، اما در حال تغییر تدریجی هستند.
احتمال بازگشت بارشها از نیمه دوم آبان تا اوایل آذر افزایش مییابد.
تحلیل و تهیه: اقلیمیار خراسان رضوی
بهروزرسانی: ۵ آبان ۱۴۰۴
منبع دادهها: ECMWF, CFS, NOAA Climate Data
وضعیت جوی مهر و اوایل آبان ۱۴۰۴ علت تداوم بلاک و پایداری هوا چشمانداز شکستن بلاک و بازگشت ناپایداریها جمعبندی اقلیمیار خراسان رضوی کاهش بارشها نتیجه پایداری بلندمدت پرفشار میانی جو است. شاخصهای دورپیوندی فعلاً به نفع پایداریاند، اما در حال تغییر تدریجی هستند. احتمال بازگشت بارشها از نیمه دوم آبان تا اوایل آذر افزایش مییابد. تحلیل و تهیه: اقلیمیار خراسان رضوی بهروزرسانی: ۵ آبان ۱۴۰۴ منبع دادهها: ECMWF, CFS, NOAA Climate Data